VPN ve Proxy6 dk okuma
VPN mi proxy mi? Yedi senaryoda hangisi doğru araç
Doğru araç, çözmek istediğiniz soruna bağlıdır: ağ güvenliği mi, çıkış adresi seçimi mi? Yedi yaygın senaryoyu tek tek ele alıp her biri için öneriyi gerekçesiyle veriyoruz.
Sorununuz güvenilmeyen bir ağda cihazın tüm trafiğini korumaksa VPN, belirli bir uygulamanın ya da betiğin hangi IP adresinden ve hangi lokasyondan çıkacağını seçmekse proxy doğru araçtır. Diğer senaryoların çoğu bu iki sorudan birine indirgenebilir; aşağıdaki tablo ve bölümler bunu tek tek gösterir.
Not: VPNPROXY bir VPN hizmeti sunmaz, burada tanıtılan ürünler proxy’dir. VPN önerdiğimiz senaryolarda bunu dürüstçe söylüyoruz. İki teknolojinin katman, şifreleme ve DNS açısından nasıl çalıştığını VPN ve proxy arasındaki farklar yazısında, kendi durumunuza göre soru-cevaplı bir karar akışını ise VPN ve proxy farkı rehberinde bulabilirsiniz.
Hızlı tablo: senaryo, öneri, neden
| Senaryo | Öneri | Neden |
|---|---|---|
| Halka açık Wi-Fi | VPN | Cihazın tüm trafiğini ve DNS sorgularını yerel ağdan gizler; proxy yalnız ayarlı uygulamayı kapsar ve şifreleme eklemez |
| Uzaktan çalışma, iç sistemlere erişim | Şirketin VPN’i | İç ağ adreslerine yalnız şirketin tüneli üzerinden ulaşılır; bir dış proxy bunu sağlamaz |
| Herkese açık veri toplama | Proxy | İstek başına çıkış adresi, lokasyon ve dönen havuz seçilebilir; VPN tek bir çıkış adresi verir |
| Lokasyon ve yerelleştirme testi | Proxy (VPN de olur) | Farklı lokasyonları aynı anda farklı uygulamalarda denemek proxy ile kolaydır |
| Oyun | Oyunun desteğine bağlı | Oyunların çoğu UDP kullanır; HTTP proxy UDP taşımaz, istemcilerin çoğu proxy ayarı sunmaz |
| Kurallara uygun çoklu hesap yönetimi | Statik proxy | Her profil için tutarlı, sabit bir çıkış adresi; VPN cihazdaki tüm profilleri aynı adresten çıkarır |
| Kurumsal sabit çıkış IP’si | Statik proxy ya da şirket ağ geçidi | İş ortağının izin listesine tanımlanacak değişmeyen bir adres gerekir |
Ağ güvenliği senaryoları
Halka açık Wi-Fi
Otel, kafe ya da havalimanı ağında tehdit, aynı ağdaki biri ya da ağın işletmecisidir. HTTPS siteler içeriğinizi zaten TLS ile korur; ama DNS sorgularınız, TLS el sıkışmasındaki sunucu adları ve HTTPS kullanmayan uygulamaların trafiği görünür kalabilir. VPN bunların hepsini cihaz ile VPN sunucusu arasında şifreler. Düz HTTP ya da SOCKS5 proxy ise bu parçayı şifrelemez; üstelik proxy’nin kullanıcı adı ve parolası da açık metin gider. Bu senaryoda proxy bir güvenlik aracı değildir.
Uzaktan çalışma
Şirketin iç uygulamaları genellikle RFC 1918 (yeni sekmede açılır) özel adres aralıklarındadır ve internetten doğrudan erişilemez. Onlara ulaşmanın yolu, şirketin yönettiği VPN ya da erişim ağ geçididir. Bir dış proxy hizmeti bu erişimi sağlamaz; şirket cihazında başka bir aracı kullanmak da çoğu zaman BT politikasına aykırıdır, önce BT ekibinize danışın.
Veri ve test senaryoları
Herkese açık veri toplama
Fiyat izleme, arama sonucu takibi ya da herkese açık katalog verisi toplamak için çıkış adresini istek ya da oturum bazında seçebilmek gerekir. Proxy bunu uygulama içinden yapılandırmanıza izin verir: bir betik dönen bir havuzdan, diğeri sabit bir adresten çıkabilir. VPN ise cihaz başına tek bir çıkış adresi verir. Hangi araçla olursa olsun robots.txt kurallarına (RFC 9309 (yeni sekmede açılır)), sitenin kullanım koşullarına ve kişisel verilerle ilgili mevzuata uyun; istek hızınızı hedefin kapasitesine göre sınırlayın.
Lokasyon ve yerelleştirme testi
Bir sayfanın, reklamın ya da fiyatın başka bir ülkeden nasıl göründüğünü doğrulamak için o ülkeden bir çıkış adresi yeterlidir; bunu VPN de, proxy de sağlar. Proxy’nin farkı, farklı lokasyonları aynı anda farklı tarayıcı profillerinde açabilmenizdir. Mobil ağdan görünümü test etmek istiyorsanız Mobil Proxy Türkiye’de İstanbul hatları ve 26 ülkede mobil paketlerle sunulur; Avrupa ülkeleri Avrupa mobil lokasyonları sayfasında, ABD paketi ABD sayfasında listelenir.
Unutmayın ki IP adresi lokasyonun tek işareti değildir. Siteler tarayıcı dilini, saat dilimini, hesabınızdaki ülke ayarını ve mobil uygulamalarda cihazın konum iznini de kullanabilir. Test sonuçlarının anlamlı olması için tarayıcı profilinin dil ve saat dilimi ayarlarını test ettiğiniz ülkeyle uyumlu tutun, oturum açmadan bir deneme yapın ve sonucu çıkış adresinizi gösteren bir araçla birlikte kaydedin.
Oyun: önce protokole bakın
Çoğu çevrimiçi oyun, oyun trafiğini UDP üzerinden taşır. Yaygın HTTP proxy’ler, CONNECT tünelleri dahil, yalnız TCP bağlantılarını aktarır; SOCKS5 UDP için UDP ASSOCIATE komutunu tanımlar (RFC 1928 (yeni sekmede açılır)), ancak hem oyun istemcisinin hem proxy sunucusunun bunu desteklemesi gerekir. Oyun istemcilerinin çoğunda proxy ayarı yoktur. VPN ise işletim sistemi düzeyinde çalıştığı için oyunun ayarına ihtiyaç duymaz.
İki uyarı: ne VPN ne proxy daha düşük gecikme garantisi verir, güzergâhı uzatıp gecikmeyi artırabilir de. Ayrıca bazı oyunların kuralları VPN ya da proxy kullanımını kısıtlar; kural dışı kullanım hesabınıza yaptırım getirebilir. Proxy ayarı sunan oyun istemcileri için ISP ve SOCKS5 planlarıyla ilgili notlar oyun çözümleri sayfasındadır.
Hesap yönetimi: tutarlılık, kurallar içinde
Bir ajansın müşterilerine ait sosyal medya hesaplarını yönetmesi ya da bir şirketin birkaç pazaryerindeki mağazalarını ayrı ekiplerle işletmesi meşru ve yaygın bir ihtiyaçtır. Burada istenen, her hesabın tutarlı bir yerden, her seferinde aynı adresten bağlanmasıdır. Statik bir proxy her tarayıcı profiline ayrı ve sabit bir adres atamanıza izin verir; VPN ise cihazdaki tüm profilleri aynı adresten çıkarır.
Uygulamada işe yarayan düzen basittir: bir profil, bir adres. Hangi hesabın hangi adresle çalıştığını bir tabloda tutun, bir oturumun ortasında adres değiştirmeyin ve hesabın kayıtlı olduğu ülke ile çıkış adresinin lokasyonunu uyumlu seçin. Bu iş için dönen bir havuz değil, statik bir adres uygundur.
Platform kuralları önce gelir
Platformlar hesapları IP dışındaki sinyallerle de ilişkilendirebilir ve çoğu, sahte ya da toplu hesap açmayı yasaklar. Proxy bu kuralları değiştirmez; yalnız platformun izin verdiği hesap yönetimi için kullanın. Ayrıntılar: güvenlik ve sorumlu kullanım.
Kurumsal çıkış IP’si
Bir iş ortağının API’si ya da bir bankanın dosya aktarım sunucusu yalnız önceden bildirilen IP adreslerinden bağlantı kabul ediyorsa değişmeyen bir çıkış adresine ihtiyacınız vardır. Bunu şirketinizin kendi ağ geçidi, statik çıkışlı bir VPN ya da statik bir proxy sağlayabilir. Proxy’nin avantajı, yalnız ilgili uygulamanın o adresten çıkmasıdır; diğer trafik etkilenmez. ISP Proxy bu tür sabit adresler sunar; kurumsal kullanım için kurumsal proxy sayfasına bakabilirsiniz.
Karar vermeden önce üç soru
- Neyi korumak ya da değiştirmek istiyorum? Cihazın tüm trafiğini korumak VPN’e, bir uygulamanın çıkış adresini değiştirmek proxy’ye işaret eder.
- Hangi uygulamalar kapsanmalı? Uygulama proxy ayarı sunmuyorsa ya da UDP kullanıyorsa proxy işe yaramayabilir.
- Adres sabit mi kalmalı, değişmeli mi? Sabit kimlik ve izin listeleri için statik, çok sayıda bağımsız istek için dönen bir havuz.
Proxy kararını verdiyseniz türler arasındaki farklar için proxy türleri karşılaştırması, kurulumdan sonra çıkış adresinizi doğrulamak için IP Sorgulama aracını kullanın.
Ne zaman, hangisi?
Güvenilmeyen ağ ve iç ağ erişimi VPN’in alanıdır. Çıkış adresinin, lokasyonun ve ağ türünün uygulama bazında seçilmesi gereken her iş, yani veri toplama, lokasyon testi, profil bazlı hesap yönetimi ve izin listeli entegrasyonlar, proxy’nin alanıdır. Oyunda karar protokole ve oyunun kurallarına bağlıdır. İki aracı birlikte kullanmak da mümkündür: VPN açıkken bir uygulama ayrıca proxy’ye bağlanabilir. Bu durumda proxy’ye giden bağlantı VPN tünelinden geçer ve yerel ağdan gizlenir, hedef site ise proxy’nin adresini görür. Hangi yolu seçerseniz seçin, kurulumdan sonra çıkış adresinizi doğrulamayı ve hedef hizmetin kurallarını okumayı alışkanlık haline getirin.
Sık sorulanlar