Proxy Teknolojileri6 dk okuma
Proxy türleri: datacenter, ISP, residential ve mobil karşılaştırması
Proxy türlerini ayıran şey hız değil, çıkış IP’sinin hangi tür ağa kayıtlı olduğudur. Bu yazı dört türü IP kaynağı, davranış ve faturalama açısından yan yana koyar.
Datacenter, ISP, residential ve mobil proxy arasındaki fark, çıkış IP adresinin kimin ağına kayıtlı olduğudur: bir barındırma şirketine, bir ev internet sağlayıcısına ya da bir mobil operatöre. Hedef siteler adresi bu kayda göre sınıflandırır ve her sınıfa farklı kurallar uygulayabilir; bağlantı hızı ise sınıflandırmada rol oynamaz.
Bu yazıda fiyat ya da performans rakamı yoktur; amacı, hangi türün hangi işe yapısal olarak uyduğunu göstermektir. Ürünlerin paket ayrıntıları ilgili ürün sayfalarındadır.
Sınıflandırmanın temeli: ASN
İnternette yönlendirilen her genel IP bloğu, bir otonom sistem (AS) tarafından duyurulur ve her AS’nin bir numarası (ASN) ile bu numaranın kayıtlı olduğu bir kurum vardır (RFC 1930 (yeni sekmede açılır)). IP istihbarat veritabanları bu kurumu “barındırma”, “internet sağlayıcısı” ya da “mobil operatör” olarak etiketler. Bir site bir bağlantıyı değerlendirirken çoğu zaman bu etiketten yararlanır. Ters DNS kaydı da bir ipucu verir: barındırma adreslerinin ters kaydı çoğunlukla sunucu ya da bulut adlandırması taşırken, ev ve mobil bağlantılarda sağlayıcının abone adlandırması görülür. Bu bir kural değil, sınıflandırmaya katkı veren sinyallerden biridir.
Etiketler veritabanına göre değişir
Aynı adres iki farklı veritabanında farklı sınıfta görünebilir ve etiketler zamanla güncellenir. Bir adresin hangi ağa kayıtlı olduğunu IP Sorgulama aracında ASN bilgisiyle görebilirsiniz; ama hiçbir tür, bir hedefin adresi nasıl değerlendireceğini garanti etmez.
Dört IP kaynağı
Datacenter
Adresler bir barındırma ya da bulut sağlayıcısının ağına aittir; sunucu da adres de veri merkezindedir. Genellikle IP adedine göre paketler halinde satılır ve adresler sabit kalır. Barındırma ağları kolay tanınır; bazı siteler bu ağlardan gelen trafiğe daha sıkı kurallar uygulayabilir. Bu sitedeki karşılığı Datacenter Proxy: IPv4 paketleri 30 gün için satılır, lokasyon sipariş sırasında seçilmez.
ISP
Adres, tüketicilere internet hizmeti veren bir sağlayıcının ağına kayıtlıdır; satıcı beyanına göre sunucunun kendisi bir veri merkezinde durur. Adres sabittir ve IP adedine göre satılır. Piyasada “statik residential” diye de anılır; nitekim ISP Proxy satış panelinde “IPv4 Residential Proxy” adıyla listelenir. Türkiye, ABD ve Avrupa (bölge olarak) paketleri vardır.
Residential
Ev tipi (residential) adresler, ev internet bağlantılarında kullanılan adreslerdir ve bir sağlayıcının havuzu üzerinden erişilir. Genellikle dönen havuz olarak çalışır ve kullanılan trafik (GB) üzerinden faturalanır. Bağlantının hızı ve sürekliliği uçtaki ev bağlantısına bağlıdır; havuzun nasıl oluşturulduğunu sağlayıcıya sormak kullanıcının hakkıdır. Bu sitedeki karşılıkları Residential Proxy ve kotasız Limitsiz Residential Proxy; rotating ve sticky oturumlar ile ülke, eyalet ve şehir hedefleme satıcı beyanıdır.
Mobil
Adres bir mobil operatörün ağına aittir. Mobil operatörler abonelere çoğunlukla taşıyıcı sınıfı NAT (CGNAT) arkasından IPv4 verir: abone tarafında RFC 6598 (yeni sekmede açılır) ile ayrılmış 100.64.0.0/10 gibi paylaşımlı adresler kullanılır, internete ise daha az sayıda genel adresle çıkılır. Bu yüzden bir mobil genel IP aynı anda birçok aboneye ait olabilir ve bağlantı yeniden kurulduğunda değişebilir. Bu sitedeki karşılıkları hat bazlı Mobil Proxy ve dönen havuzlu Rotating Mobil Proxy.
Davranış: statik, dönen ve sticky
- Statik: paket süresi boyunca aynı adres. Oturumun aynı IP’den sürmesi gereken işlerde ve IP izin listelerinde kullanılır.
- Dönen (rotating): bir havuzdan, isteğe, oturuma ya da zamana göre farklı çıkış adresleri gelir. Çok sayıda bağımsız isteği farklı adreslere dağıtmak için kullanılır.
- Sticky oturum: dönen bir havuzda aynı çıkış adresini bir süre korumak. Çok adımlı bir işlemi aynı adresten tamamlamak için gerekir.
Bu davranışların ayrıntısı rotating ve sticky oturum farkı yazısında anlatılır.
Faturalama modelleri
| Model | Ne ölçülür | Bu sitede |
|---|---|---|
| IP adedi + süre | Kaç sabit adres, kaç gün/ay | ISP Proxy, Datacenter Proxy |
| Adres paketi + süre | IPv6 adres sayısı, aylık | IPv6 Proxy |
| Trafik (GB) | Kullanılan veri miktarı | Residential Proxy (30 gün), Rotating Mobil Proxy GB paketleri (Türkiye’de tek sefer) |
| Kota veya kotasız + süre | Hat başına GB kotası ya da süre | Mobil Proxy, Rotating Mobil Proxy kotasız paketleri |
| Hız kademesi + süre | Plan başlığındaki Mbps kademesi, gün/hafta/ay | Limitsiz Residential Proxy |
Model seçimi işin şekline bağlıdır: az sayıda sabit kimlikle uzun süre çalışıyorsanız IP adedi, çok sayıda dağınık istek gönderiyorsanız GB, trafiği öngörülemeyen sürekli bir hat gerekiyorsa kotasız süreli paket genellikle daha anlaşılır bir maliyet verir.
Yan yana: dört tür
| Tür | IP kaydı (ASN türü) | Tipik davranış | Genelde uygun olduğu işler | Dikkat edilecek nokta |
|---|---|---|---|---|
| Datacenter | Barındırma / bulut sağlayıcısı | Statik | Entegrasyon ve API testleri, kendi sistemlerinizin dışarıdan izlenmesi, genel veri istekleri | Barındırma ağları kolay tanınır |
| ISP | Tüketici internet sağlayıcısı | Statik | Uzun oturumlar, sabit IP gerektiren iş akışları, izin listeleri | Adres değişmez; tek adres tutarlı bir kimlik gibi davranır |
| Residential | Ev internet bağlantıları (sağlayıcı havuzu) | Dönen; isteğe göre sticky | Lokasyona göre içerik ve fiyat izleme, yerelleştirme ve reklam doğrulama | Hız ve süreklilik uç bağlantıya bağlıdır |
| Mobil | Mobil operatör | Hat bazlı ya da dönen havuz | Mobil uygulama ve mobil web testi, operatör ağından görünümün doğrulanması | CGNAT nedeniyle adres paylaşımlıdır ve değişebilir |
Hiçbir tür kabul garantisi vermez
Bir hedefin isteğinizi nasıl karşılayacağı yalnız IP türüne değil; istek hızınıza, oturum davranışınıza, hesap sinyallerine ve sitenin kurallarına da bağlıdır. Proxy türünü işin meşru gereksinimine göre seçin ve sorumlu kullanım ilkelerine uyun.
IPv6 bu tabloda nerede durur?
IPv4 ve IPv6 bir IP kaynağı değil, adres ailesidir; bir IPv6 adresi de bir barındırma şirketine ya da bir internet sağlayıcısına kayıtlı olabilir. IPv6’nın 128 bitlik adres alanı (RFC 8200 (yeni sekmede açılır)) tek bir /64 alt ağdan çok sayıda adres verilmesine izin verir. Ancak bir IPv6 proxy yalnız hedefin IPv6 adresi (AAAA kaydı) varsa işe yarar. IPv6 Proxy adresleri /64 alt ağlardan gelir ve HTTP(S) ile kullanılır; ayrıntılar IPv4 ve IPv6 proxy farkları yazısındadır.
Sık yanılgılar
- “Residential her zaman en iyisidir.” Değildir. Sabit bir adres ve uzun oturum gereken işte dönen bir havuz sorun çıkarır; izin listesine tanımlanacak bir adres için ise statik bir tür gerekir.
- “Datacenter proxy kötü niyetli kullanım içindir.” Değildir. Entegrasyon testleri, kendi servislerinizi farklı ağlardan izlemek ve barındırma ağlarını kabul eden genel istekler için yapısal olarak uygundur.
- “ISP proxy bir evden çıkar.” Adres bir tüketici internet sağlayıcısına kayıtlıdır, ama satıcı beyanına göre sunucu veri merkezindedir. “ISP” adresin kayıtlı olduğu ağı anlatır, sunucunun fiziksel olarak nerede durduğunu değil.
- “Statik adres, yalnız bana ayrılmış adrestir.” Statik, adresin paket süresince değişmediği anlamına gelir; paylaşım koşulları ayrı bir konudur ve sağlayıcının belgelerinden okunmalıdır.
- “Mobil adresler hiçbir zaman engellenmez.” Hiçbir adres türü için böyle bir garanti yoktur. Hedefler mobil adreslerin paylaşımlı olduğunu bilir ve politikalarını buna göre belirler; bu politikalar siteden siteye değişir.
Ne zaman, hangisi?
- Sabit bir adres ve uzun oturum gerekiyorsa: ISP. Barındırma ağı kabul eden işler için datacenter.
- Çok sayıda bağımsız isteği farklı lokasyonlara dağıtmanız gerekiyorsa: residential; trafik hacmi öngörülemiyorsa kotasız kademe.
- İşin kendisi mobil ağla ilgiliyse (mobil uygulama testi, operatör ağından görünüm): mobil; adres değişimi isteniyorsa rotating mobil.
- Hedef IPv6 destekliyor ve çok sayıda adres gerekiyorsa: IPv6.
- Protokol önceliğiniz varsa (HTTP mi SOCKS5 mi): önce HTTP & SOCKS5 Proxy sayfasında hangi pakette hangi protokolün seçilebildiğine bakın.
Sık sorulanlar