Rotating ve sticky oturum farkı: çıkış IP’si ne zaman değişir?

Dönen bir havuz kullanan proxy hizmetlerinde (residential ya da mobil) çıkış adresinin ne zaman değişeceği iki kiple ayarlanır. Rotating kipte her yeni istek bağımsız ele alınır ve farklı bir adresten çıkabilir. Sticky kipte bir oturum tanımlanır; o oturum sürdükçe aynı çıkış adresi kullanılmaya çalışılır. Bu yazıdaki süreler ve davranışlar genel kavramlardır; somut değerler sağlayıcının belgesinden öğrenilmelidir.

Rotating: her bağlantı yeni bir kura

Rotating kipte giriş noktası, gelen her yeni isteği ya da bağlantıyı havuzdaki uygun çıkışlardan birine yönlendirir. Ardışık iki isteğin aynı adresten çıkması da mümkündür; rotasyon “her seferinde kesin farklı” anlamına gelmez, “her seferinde yeniden seçilir” anlamına gelir. Bu kip, birbirinden bağımsız çok sayıda isteğin tek bir adrese yığılmasını önlemek istediğinizde kullanışlıdır: örneğin farklı ürün sayfalarının fiyatlarını ölçülü bir hızla okumak.

Sticky: oturum kimliği ve süre

Sticky oturumda istemci, bağlantı bilgisine bir oturum kimliği ekler. Giriş noktası bu kimliği gördüğünde, oturum için daha önce seçtiği çıkışı yeniden kullanır. Kimliği değiştirmek yeni bir oturum, dolayısıyla büyük olasılıkla yeni bir çıkış demektir. Oturum kimliğinin nasıl iletildiği (çoğunlukla kullanıcı adına eklenen bir parametre) sağlayıcıya özgüdür.

Oturumların bir süresi (TTL) vardır: son kullanımdan ya da oturumun başlangıcından itibaren belirli bir süre geçince eşleşme bırakılır ve sonraki istek yeni bir çıkışa gider. Sürenin ne kadar olduğu ve nasıl hesaplandığı sağlayıcıya göre değişir; bu yazı belirli bir değer vermez. Sürenin dolmasından bağımsız olarak, çıkış noktası çevrimdışı olursa oturum erken kopabilir. Sticky oturum bu nedenle bir “tercih”tir; bir adresin rezerve edilmesi değildir.

Hangi iş akışı hangisini ister?

Kural basittir: hedefle aranızda durum (çerez, oturum, sepet) taşınıyorsa sticky, taşınmıyorsa rotating. Çerezler RFC 6265 (yeni sekmede açılır) ile tanımlanır ve IP adresinden bağımsız çalışır; ancak bazı siteler güvenlik amacıyla oturum sırasındaki beklenmedik bir adres değişimini ayrıca değerlendirir. Kendi hesaplarınız ve izin verilen işlemler dışında oturum yönetimi yapmayın; ayrıntılar sorumlu kullanım sayfasında.

İstemci tarafında bağlantı yönetimi

Rotasyonun gerçekte nasıl davranacağını yalnızca proxy değil, istemciniz de belirler. HTTPS hedeflerde bağlantıyı yeniden kullanan bir istemci, rotating bir proxy’yi tünel açık kaldığı sürece pratikte sticky gibi kullanır; her istekte yeni bağlantı açan bir istemci ise sticky oturum kimliği kullanmıyorsa her seferinde yeni bir seçim tetikler. Python requests ile fark şöyle görülür:

import requests

PROXY = "http://KULLANICI:PAROLA@PROXY_ADRESI:PORT"
proxies = {"http": PROXY, "https": PROXY}
URL = "https://api.ipify.org?format=json"

# requests.get her çağrıda yeni bir Session, dolayısıyla yeni bir bağlantı açar
for _ in range(3):
    print("ayrı:", requests.get(URL, proxies=proxies, timeout=15).json()["ip"])

# Session bağlantıyı yeniden kullanır; tünel açık kaldıkça çıkış aynı kalır
with requests.Session() as s:
    s.proxies.update(proxies)
    for _ in range(3):
        print("oturum:", s.get(URL, timeout=15).json()["ip"])

Birden fazla eşzamanlı iş çalıştırıyorsanız her işe ayrı bir oturum kimliği vermek, işlerin birbirinin çıkış adresini paylaşmasını önler. Oturum kimliklerini her iş için benzersiz ama tekrar üretilebilir biçimde (ör. iş numarasından türeterek) oluşturmak, bir hata sonrası aynı oturuma dönmeyi kolaylaştırır; oturumun süresi dolduysa yeni bir çıkış seçilir.

Sık yapılan hatalar

• Tüm işleri tek oturum kimliğiyle çalıştırmak: Eşzamanlı işler aynı çıkışa yığılır; sticky kipin amacı tek bir iş akışını tutarlı kılmaktır, tüm trafiği tek adrese toplamak değil.
• Oturum süresini hesaba katmamak: Uzun bir akış, oturum süresinden uzun sürerse ortasında yeni bir çıkışa geçilir. Akışı süreye sığacak parçalara bölün veya statik bir adres kullanın.
• Kopan oturumu sessizce sürdürmek: Çıkış noktası çevrimdışı olduğunda istek yeni bir adresten devam edebilir. Çok adımlı akışlarda her adımda çıkış adresini kaydetmek, bu durumu fark etmenizi sağlar.
• Rotasyonu hız sınırını aşmanın yolu saymak: Hedefin istek sınırları ve kullanım koşulları, istekleri hangi adresten gönderdiğinizden bağımsız olarak geçerlidir.

GB bazlı paket ihtiyacını hesaplamak

Dönen havuzlar çoğunlukla aktarılan veri miktarına göre satıldığı için, paket seçmeden önce aylık trafiği tahmin etmek gerekir. Genel formül şöyledir:

Aylık GB ≈ (aylık istek sayısı × istek başına ortalama aktarım) × (1 + ek pay)

istek başına ortalama aktarım = yanıt gövdesi + başlıklar + bağlantı kurulumu
ek pay                        = yeniden denemeler, yönlendirmeler, TLS el sıkışmaları

Toplam maliyet ≈ Aylık GB × paketin GB başına birim fiyatı

Örnek: Günde 5.000 ürün sayfası okuyan bir fiyat izleme işi, yalnızca HTML indiriyor ve sayfa başına ortalama 120 KB aktarıyor.

1. Aylık istek: 5.000 × 30 = 150.000 istek.
2. Ham aktarım: 150.000 × 120 KB = 18.000.000 KB ≈ 18 GB (1 GB = 1.000.000 KB alınarak).
3. Ek pay %15 (yeniden denemeler, yönlendirmeler, el sıkışmaları): 18 × 1,15 ≈ 20,7 GB.
4. Paket seçimi: tahmini ihtiyacın üzerindeki ilk paket; maliyet, o paketin fiyatıdır.

Aynı iş başsız (headless) bir tarayıcıyla yapılırsa her sayfa görselleri, betikleri ve yazı tiplerini de indirir; sayfa başına aktarım kolayca birkaç katına çıkar. Gereksiz kaynakları engellemek, sıkıştırmayı (Accept-Encoding: gzip, br) açık tutmak ve başarısız istekleri sınırsız tekrarlamamak GB tüketimini doğrudan düşürür. Sağlayıcının trafiği iki yönde mi saydığını ve GB’yi nasıl tanımladığını da kontrol edin; tahmininiz buna göre değişir.

GB bazlı mı, süre bazlı mı?

Trafiğiniz yüksek ve öngörülemezse GB sayacı maliyeti belirsizleştirir. Bu durumda süreye göre satılan kotasız paketler değerlendirilebilir. Karar için basit bir karşılaştırma yeterlidir: tahmini GB × GB birim fiyatı ile aynı süre için kotasız paketin fiyatını yan yana koyun; ilki belirgin biçimde yüksekse süre bazlı model anlamlı olmaya başlar. Bu sitede GB bazlı seçenek Residential Proxy, süre ve hız kademesiyle satılan kotasız seçenek Limitsiz Residential Proxy ürünüdür; güncel tutarlar fiyatlandırma sayfasında.

Ne zaman, hangisi?

• Rotating: bağımsız, durumsuz istekler; tek bir adrese yük bindirmeden ölçülü okuma.
• Sticky: kendi hesabınızda oturum açma, form ve sepet gibi çok adımlı akışlar.
• Statik adres: günler süren oturumlar ve beyaz liste gerektiren işler — ISP proxy nedir.
• Her durumda: oturum süresini ve rotasyon davranışını sağlayıcının belgesinden doğrulayın, istemcinizin bağlantı yeniden kullanımını hesaba katın.

Residential havuzun genel yapısı için residential proxy nasıl çalışır yazısına, çıkış adresinizi doğrulamak için IP sorgulama aracına bakabilirsiniz.